Cell-ID

Cell-ID bir zamanlar lokasyon belirlemenin anahtarı olarak duyurulmuştu, mobil operatörler lokasyon temelli servisler için olmazsa olmaz pozisyonuna gelmişlerdi. Cell-ID tüm cep telefonlarında çalışıyor olsa da kısıtları ve mobil operatörler tarafından zayıf uygulamasından dolayı geniş kitlelere adapte olamamış bir yöntemdir:

• Üç yöntemin içinde Cell-ID en az kesinlikle konum belirleme yapmaktadır.
• Mobil operatörlerin konum bilgisini gizlemesi geliştiricilerin Cell-ID’ye erişimini ve kullanmasını zorlaştırmaktadır.
• Mobil operatörlerin her bir konum kontrolü için talep ettikleri ücretin çok olması

Bunların sonucu olarak bir çok mobil uygulama geliştirici Cell-ID’yi diğer seçenekler uygun olmadığı zaman tercih etmektedir.

GPS

GPS, 2002 yılında ilk olarak Nextel tarafından Motorola i88s  ile cep telefonu dünyasıyla tanışmıştır. Aşağıdaki resimde de göreceğiniz üzere mobil cihazlar o günden bu yana epey yol almıştır.

İlk bakışta GPS lokasyon belirlemenin en iyi yolu gibi görünmektedir ama yüksek doğruluk oranıyla lokasyon belirlenebilmesi için gök yüzünü açıkça gören bir yerde olma gereksinimi vardır.

GPS’in lokasyon belirlemedeki zayıflıkları:

• Etraftaki binaların sebep olduğu parazitden dolayı GPS, lokasyon temelli uygulamaların en çok kullanıldığı şehir içinde kullanıcının lokasyonunu belirlemekte zorluklar yaşar.
• GPS bina içinde çalışmadığından alışveriş merkezleri, iş yerleri, restoranlar, mağzalar ve diğer kapalı mekanlarda kullanışsızdır.
• GPS çok enerji tüketir. Aktif olduğunda mobil cihazın pilini hızla tüketebilir.

Kapalı konumdan kullanıcının konumunu belirlemesi için bir dakika veya daha fazla zaman alır. Bu sektörde “time to first fix” olarak bilinir, gecikme GPS’i “hazırlıksız” konum temelli uygulamalar için kullanışsız yapar.

Wi-Fi Pozisyonlama

Cell-ID ve GPS’in kısıtlarının farkında olan bazı firmalar Wi-Fi erişim noktalarının sinyallerini kullanarak kullanıcının konumunu belirlemek için çözüm geliştirdiler.

Wi-Fi ekipmanlı kablosuz cihazlar çevrelerinde 300 metre içerisindeki Wi-Fi erişim noktalarını ararlar. Bulduklarında geri dönen sinyalin gücünden (returned signal strength – RSS) aradaki mesafe hesaplanabilir. Bir çok erişim noktası ile olan mesafe elde edildiğinde de mobil cihazın konumu yüksek doğrulukla belirlenebilir. Elbette cihazın konumunun belirlenmesi çevresindeki Wi-Fi erişim noktalarının konumlarının bilinmesini gerektirmektedir. Bir takım servis sağlayıcılar Wi-Fi erişim noktalarının konumlarını bir çok farklı yöntem ile haritalamaktadırlar.

Birçok WiFi ağı ile kaplı bölgelerde Wi-Fi pozisyonlama ile kullanıcının yerini bulmak bir çak saniye sürmektedir. Wi-Fi pozisyonlama kullanıcının yerini 10 metre hata payı ile bulabilmektedir.

Wi-Fi pozisyonlama hizmetinde Skyhook lider, Google’da ikinci sırada

2004’de  Wi-Fi pozisyonlama çözümleri sunmaya başlayan Skyhook pazar lideridir. GPS ve Wi-Fi ekipmanlarıyla donatılmış 500 araç ile ABD ve Avrupa’nın bir çok yerini dolaşmışlardır. Veri tabanlarında 124 milyondan fazla kablosuz ağ ve bir milyondan fazla cep telefonu vericisi kayıtlıdır.

Skyhook, konumları yeni erişim noktası bulmak amaçlı baştan gezmenin yanı sıra kullanıcılardan gelen bilgileri de kullanarak yeri değişen erişim noktalarını güncellemektedir. Eğer bir çok kullanıcı X noktasında bulunan erişim noktaının artık Y noktasında bulunduğunu bildirirse Skyhook o konuma araç göndermeden konum bilgisini güncelleyebilmektedir.

Skyhook Wi-Fi lokasyonlarını haritalayan ve Wi-Fi temelli lokasyon belirleme hizmeti veren tek şirket değildir; Spotigo ve Navizon da benzer servisler sunmaktadır. Navizon crowdsourcing yöntemiyle Wi-Fi erişim noktaları bilgilerini toplamaktadır. Google  Street View’i kullanarak geodata’nın yanı sıra Wi-Fi erişim noktalarını devasa bir veritabanında toplamaktadır. Google Wi-Fi pozisyonlama için My Location adlı bir servis başlatmış durumda ancak hali hazırda Skyhook ciddi bir kapsama alanı üstünlüğüne sahip. Eylül aynında Morgan, Skyhook sunucuları günde 200 milyon konum kaydettiğini söylemişti.

Skyhook aynı zamanda son kullanıcıdan, geliştiricilerden ve OEM’lerden ciddi bir itiş gücü kazanmıştır. Skyhook ve Wi-Fi pozisyonlama 2007’de Steve Jobs’un Ted Morgan’a (kurucu ortak)  Apple’ın iPhone’a Wi-Fi pozisyonlama koymak istediğini söylediğinde büyük yükselişe geçmiştir. Önemli GPS çip üreticisi olan SiRf Technology de Skyhook’un Wi-Fi pozisyonlamasını OEM’ler ve operatörler için seçenek olarak entegre etmek üzere Skyhook’la anlaştı.

Skyhook Wi-Fi pozisyonlama açık ara lider olarak deva ederken kuşkusuz Google My Location’ın  yeteneklerini geliştirecek ve Skyhook’un yerini almaya çalışmaya devam edecektir.

Click here to view the embedded video.

W3C Geolocation API

Web Consortium (W3C) da, web geliştiricilerin sitelerini ziyaret eden kullanıcının loksayonunu kolayca belirlemeleri ve onlara özel içerik sunabilmeleri için Geolocation API standartı geliştirmiştir.

Skyhook’ın Loki’si model alınarak geliştirilmiş olan standart, konum belirlemek için elde edilir en iyi bilgiyi (Wi-Fi konumu, IP adresi, Cell-ID gibi) kullanana tutarlı bir API sağlamaktadır. Standart tutarlı konum API sağlamak için tasarlandığından geliştiriciler farklı web tarayıcılar için farklı API’lar kullanmak zorunda değildir. Maalesef farklı tarayıcılar standartı farklı şekillerde uygulamaktadır; Google ve Mozilla bir tarafta yalnızca Google’ın geodatasını kullanırken, diğer tarafta da Apple ve Opera bulunmaktadır. Paktlaşma standartın web geliştiriciler için olan potansiyel değerini zayıflatmaktadır.

Click here to view the embedded video.

Google sahneyi yeni platformun geliştirilmesinde yardımcı olan Intel, Sony ve Logitech paylaşırken Best Buy, DISH Network, ve Adobe temsilcileri de desteklerini açıkladılar.

Google TV yakında bir çok TV’ye dahili olarak veya ayrı bir birim olarak satılmaya başlayacak. Cihaz televizyonun Internet’e bağlanmasını sağlayacak ve aslında televizyonunuzda bir arama motoru yaratacak. İzleyiciler TV’lerindeki arama barına aradıkları şeyi yazacaklar ve Google TV Interneti ve kablo yayıncısını arayıp sonuçları getirecek. Web içeriği de televizyondan seyredilebilecek. Bütünleşik Google Chrome tarayıcısının tam Flash desteği ile stream videolara erişmek, müzik dinlemek de mümkün olacak. Favori kanalları, web sitelerini ve online içerikleri saklayabileceğimiz bir menüsü de var.

I/O’daki demoda klavye ve fare kullanıldı ancak uzaktan kumanda donanımı üreticileri uygun kumandalar yapmaktalar. Ve daha da önemlisi Android telefonlar Google TV’yi kontrol etmek için kullanılabilecek, ister ekran ile ister de ses ile.lo

Google TV aynı zamanda Google’ın mobil çalışmalarıyla da örtüşüyor. Google TV platformu Google’ın mobil telefonlar için yaptığı Android işletim sistemiyle çalışıyor. Yani Google TV, telefon görüşmesi, SMS gibi telefon donanımı gerektirmeyen tüm Android uygulamalarını çalıştıracak. Google SDK yayınlayacak ve TV uygulamaları için Android Store açılacak. Web TV API’si 2011’in ilk aylarında sağlanacak ve 2011 yazında kaynak kodu açılacak. Android için yapılmış uygulamalar ilk günden Google TV’de çalışacakları için büyük avantaj sağlanacak, kesinlikle Android ile ilgilenen geliştirici sayısı artacak ve hem TV hem mobil taraf için olumlu sonuçlar doğacak.

Sonbahara Sony, Google TV’li Sony Internet TV ve Blu-Ray oynatıcıları, Logitech ise Harmony uzaktan kumandalı ve video chat için HD kameralı set-top box’ları piyasaya sürecekler. Logitech tam zaman vermiş değil. Dish Network ise Google TV kutusu çıkaracak ve Best Buy tüm dükkanlarında ürünlerin tanıtımını, satışını yapacak.

Google’ın mobil için yaptıklarına baktığımızda TV için de yakında yeni reklam formatları ile karşılaşacağımızı görüyoruz. Android’in çıkışından bu yana Google click-to-call ve expandable gibi telefonlar için özel olarak düşünülmüş yeni reklam formatları çıkarmıştı. Mobil uygulamalarda gördüğümüz zengin-medya reklamlarını yakında Google TV’de de görebiliriz.

Google hali hazırda bir TV satış aracına sahip olduğu halde Google TV ilk günlerinde yalnızca tarayıcı içi online reklamları destekliyor olacak. Google bu mecra için reklam satışını Google TV Ads üzerinden yapacak. TV ads’in en büyük içerik sağlayıcısı olan Dish Network yukarıda da bahsettiğim gibi Google TV’nin lansman ortağı. TV Ads yayına başladığı 2007‘den bu güne kadar 100 milyar görüntülenme yapmış. Google mecrayı artık daha küçük reklam verenlere de kullandırıyor. TV Ads reklam verenlerinin %30’u ilk TV reklamlarını veriyorlar.

Google TV, PageRank ile başarıya ulaşacaktır. Video içerik sağlayıcıları TV arama sonuçlarında üst sıralarda çıkmak istediğinde white hat ve black hat SEO savaşları çıkacaktır. Google’ın bu üründe PageRank’ı nasıl yaptığının ürünün başarısına etkisi diğer herşeye göre çok daha büyük olacaktır.

Google TV kablo, Uydu ve Telco TV sağlayıcıların en büyük problemleri olan kullanıcı arayüzü ve program rehberi sorunlarını çözüyor. Google içerik sağlayıcıları ve dağıtıcıları birer iş ortağı olarak kabul ederse artık set-top box’lar için Ar-Ge çalışmalarına büyük zaman ve bütçe ayırmak zorunda kalmayacaklar bu işleri Google ve ortakları, geliştiricileri yüklenmiş olacak. Kablo şirketleri set-top box’larını Android’e adapte ederler mi? Bunu zaman gösterecek. Dish Network’den Charlie Ergen daha fazla abone edinmelerini sağlayacağını ve tamamen bir kazan kazan senaryosu olduğunu düşünüyor.

Google TV yöneticilerinden Vincent Dureau I/O konferansında “TV’deki her reklamın interaktif olma potansiyeli var” dedi. “TV’nizin içeriği daha ilginç olmaya başlıyor”

10 yıl önce online arama ile adını duyuran Google 2007’de Android ile mobil dünyaya giriş yapmıştı, şimdi de üçüncü ekran TV’de aynı başarıyı göstermeye çalışacak. İnteraktif TV elbette yeni bir konu değil, bir çok firmanın çalışmaları bulunuyor ancak teknoloji ve bazı başka konulardan dolayı reklam verenlerin ilgisini çekecek kadar geniş kullanım seviyelerine ulaşabilmiş değil. Google’ın arama ve display reklam verenlerle olan ilişkisi teorik olarak interaktif TV için faydalı olabilir.

En karlı çıkan ise online video olacak, Google TV ekranında online video izlemenin ve bulmanın çok kolay olacağını söylüyor. YouTube Google TV izleyicileri için web video ve playlistlerini büyük ekrana taşıyacak olan “Lean Back” adlı ürün üzerinde çalışıyormuş. NBA Digital da Google TV için çalışmalarını duyurdu. Elbette internetteki tüm videolar Chrome tarayıcısı ile Google TV üzerinden izlenebilecek.

Google TV bir çok şeyi çözüyormuş gibi duruyor ama ne kadar başarılı olacağını zaman içerisinde göreceğiz. Elbette yakında Apple ve Microsoft’dan hatta belki de Facebook’dan benzer ürünler görebiliriz.

Bu hafta San Francisco Moscone Center’da beş binden fazla developer Google’ın i/O konferansında buluşuyor. Geçen yıl i/O’da Google Wave duyurulmuştu.

Bu yıl ise Google’ın Intel ve Sony ile birlikte geliştirdiği Google TV (Smart TV) platformunu tanıtması bekleniyor. Şubat ayında aldığı On2 Technologies’in VP8 video codec’inin açık kaynak hale gelmeside bir başka önemli haber olacak.

Intel’in CEO’su Paul Otellini, Google TV için “televizyonun renkli olmasından sonra yaşadığı en büyük değişim” diyor. Ayrıca her ne kadar Flash yalnızca bir video codec’i değil bir platform da olsa Free Software Foundation VP8′in açık kaynaklı hale getirilmesinin Flash’ı öldüreceğini açıklamış olması bu etkinliğin önemli bir iz bırakacağını kesinleştiriyor.

Etkinlikteki başka önemli konular ise; Android 2.2 Froyo, Google Search Encryption, Google Docs, Latitude API, Street View ve tablet, google os, Google fiber gibi süprizler

Hadi gideyim diyorsanız çok geç kaldınız davetiyeler aylar öncesinden tükendi ancak etkinliği YouTube.com/GoogleDevelopers‘dan izlemeniz mümkün.

Geleceğin uzaktan kumandası yazısında uzaktan kumandaların nasıl bir gelişim göstermekte olduğundan, iPhone uzaktan kumanda RedEye yazısında da hoş bir iPhone uzaktan kumandasından bahsetmiştim. Apple TV ve Boxee de güzel örnekler.

Click here to view the embedded video.

Click here to view the embedded video.

Geçen hafta çarşamba günü Comcast Labs yeni uzaktan kumanda prototiplerini duyurdu – Xfinity. iPad’de ve herhangi web’e girebilen cihazda çalışabiliyor. (Hali hazırda iPhone için bir uzaktan kumanda uygulamaları bulunuyordu.)

NCTA Cable Show‘da Comcast’ın CEO’su Brian Roberts tarafından tanıtılan Xfinity EBIF yetenekli set-top box’lar ile çalışacak şekilde tasarlanmış. Xfinity kumandası ile  linear TV ve VOD içerisinde arama yapılabiliniyor, set-top box’ın kanalı değiştirilebiliniyor ve DVR uzaktan yönetilebiliniyor.

Arkadaşlarla sohbet etmek, beraber program izlemeye davet etmek ve mevcut sosyal ağlarla olan entegrasyonla tavsiyeleri paylaşmak gibi sosyal medya yetenekleri de mevcut.

Click here to view the embedded video.

Gerçekten ilgi çekici bir ürün geliştirilmiş. Gelecekte ConnectedTV, SocialTV ve 2 Ekran deneyiminde neler olabileceğini daha net anlamamıza yardımcı oluyor.

MTV yöneticileri, canlı TV izlerken kullanılmak üzere bir co-browsing uygulaması hazırlığı içinde olduklarını söyledi. İnteraktif TV daha da gerçek olma yolunda ilerliyor.

MTV ve VH1 Digital’in genel müdürü Kristin Frank, MTV’nin hem mobil hem de iPad uygulamalarında iki şeye odaklandığını söylüyor: sosyal medyada konuşanları TV’de yakalayacak beraber-izleme uygulamaları ve mobilden video izleme uygulamaları. Frank “Beavis and Butt-Head,” “MTV News” ve “VH1 To Go” iPad uygulamalarının Nisan ayında çıkacağını da belirtiyor.

Frank, güncel Nielsen verilerine dayanarak “insanların %59‘unun TV izlerken başka şeylerle de uğraştığını söylüyor.

Eğer iPad beklendiği gibi bir ivme yaratır 10 milyon civarı satış rakamına ulaşırlarsa birleşen medya (eski ve yeni medya) alanı beraber-izleme ve Sosyal TV manasında sahaya yeni bir oyuncu almış olacak.

18-24 yaş arası Internet kullanıcılarının dörtte birinden fazlasının Televizyonlarında sosyal medya özellikleri istediği düşünülürse MTV çok doğru yolda ilerliyor.

AdAge makalesi

Diziler, programlar hakkında Twitter’da yazışabilmeye olanak sağlayan tvChatter iPhone uygulamasıda bu manada dikkat çekici.

Google TV doğrudan Vudu, DivX, Boxee, TiVo, Roku  ve Apple TV tarafından üretilen ürünlere rakip olarak konumlanmış durumda. Google – Apple savaşı bu hareketle bir cepheye daha taşınmış oldu, bakalım Apple’ın yeni hamlesi ne olacak.

Proje yeni değil, aylardır üzerinde çalışılıyor ve ürünleri önümüzdeki yaza görebileceğiz. Google, bu televizyon yazılımını da geliştiricilere açarak TV için de bir yazılım marketi oluşturmayı planlıyor.

Nick Bilton, Google’ın prototip set-top box’ının Hulu içeriğini  de çalıştırabildiğini söylüyor. Bu özellik sektörde çok konuşulacaktır, malum Boxee’nin başı bu yeteneği yüzünden sürekli derde girip duruyordu.

Google’ın DISH ile birlikte uydu set-top box’ları için Android yazılımı çalışmalarında olduğu söylentileri de vardı. Bu iki ürünün birbirleriyle ilişkili olup olmadığı ise belli değil.

Google, Internet’in olduğu her yerde olup reklamlarını göstermek istiyor. Aslında Google için yukarda kullandığım arama devi yerine reklam devi terimini kullanmaya başlamanın zamanı çoktan geldi sanki.

Google TV Boxee’nin veya diğerlerinin yapamadığı neyi yapabilir? Artık neredeyse her yerde olan Google’ı televizyonumuza da davet etmek istiyormusunuz?

Click here to view the embedded video.

Teknik özelliklerine şöyle bir bakacak olursak; Nexus One CPU olarak HTC HopeD2‘nin de kullandığı Qualcomm 1GHz Snapdragon kullanıyor. 512 MB RAM ve ROM’u, 4GB microSD kartı var. 32 GB’a kadar microSD kart takılabiliyor. Senkronizasyo ve şarj için 480Mbit/s micro-USB kullanılıyor. Ses çıkışı için standart 3.5mm girişi var. Elbette GPS, 802.11a, 802.11b, 802.11g, 802.11n Wireless LAN ve Bluetooth 2.0 + EDR mevcut. Detaylı teknik özelliklerine PDAdb sitesinden bakabilirsiniz.

Ekran

Gördüğüm en başarılı ekranlardan olduğunu itiraf etmeliyim. AMOLED teknolojisiyle yapıldığından arka ışık kullanmıyor. AMOLED ekranlar düşük güç tüketimi yaptıkları ve yüksek kontrasta sahip oldukları için çok avantajlılar. 800X480 ve 250 dpi’lık ekranı ile iPhone’un LCD ekranının iki katı piksel yoğunluğuna sahip, saturasyon ve kontrast’ı da çok daha iyi. Arkadan aydınlatmalı LCD ekranlarda siyahlar kısmen gri görünürler AMOLED’lerde ise siyahları tam siyah olarak görebiliriz. Bu iyi tarafının dışında bir dokunma algılama sorunu olduğu aşikar, çoğunlukla dokunmayı algılayamıyor, tekrar dokunmak zorunda kalıyorsunuz, iPhone’da bunu neredeyse hiç yaşanmıyor, aşağıdaki video dokunmatik ekranda iPhone’un üstünlüğünü gayet net açıklıyor. 9.7” 1024X768 132dpi’lık Apple iPad ile kıyaslayacak olursak yine başarılı olduğunu görüyoruz.

Click here to view the embedded video.

Kullanıcı arayüzü düğmeleri

Home, Search, Back ve Menu, donanım düğmeleri diğer Android telefonlarda olduğu gibi Nexus One’da da yerlerini almış. Düğmelerin de kapasitif olduğunu söylemek lazım. Bu özellikten hiç hoşlanmadım, sürekli düğmelere basamama sorunu yaşıyorum.

Trackball

Düğmelerin altında bulunan trackball bence bilgilendirme ışığı olmaktan başka bir işe yaramıyor. iPhone kullanmaya çok alıştığımdan yada Blackberry’lerdeki trackball’a gıcık olduğumdan böyle hissediyor olabilirim. HTC Hero kullanıcısı arkadaşım Erkan trackball’un işlevinden çok memnun. Aslında telefona bir hoş bir görünüm de katmıyor değil.

Telefonun arkası iki renkli tasarıma sahip. Arka şeridin üzerine istediğiniz bir yazıyı iki satır haline yazdırabiliyorsunuz. Lazer ile kazıyacaklarını sanmıştım, ürün elime geldiğinde biraz hayak kırıklığına uğradım, hemen karar vermek yanlış belki ama kullandıkları yöntem uzun süre dayanmayacak, yazılar soyulacak gibi bir his veriyor.

Kamera

5 MP otomatik odaklı ve flashlı kamerasının fotoğraf çekim kalitesi gayet tatmin edici. Cihazın arkasında kocaman duruşuyla ben buradayım diye bağırıyor. Yakın objelere odaklanma ve karanlık alanları aydınlatma konusunda başarılı. Flash ise bazen çok fazla parlaklığa yol açabiliyor. Video çekimi ise oldukça kumlu ve sesi yeterince iyi değil.

Ses

Hoparlörünün ses kalitesinde çok açık değilken bile bozulmalar oluyor, handsfree kullanmayıp normak konuşma yaparken hiç bir sorun yok. Dış sesi en aza indirmek için iki mikrofon kullanılmış. Arkadaki ikinci mikrofon dış sesleri dinleyerek otomatik olarak kesiyor. Trafik gürültüsü ve rüzgar sesini engellemekte oldukça başarılı. Ana mikrofonu sol alt tarafa koymuşlar, ortada olsa daha doğru bir yerleşim olurdu. Konuşurken elleriniz başka bir işle meşgulse, telefonu boynunuz ile omzunuz arasında sıkıştırırsınız, soldaki mikrofon bu şekilde yeterince iyi ses alamıyor.

Zil sesini kapatıp açmak için fiziksel bir anahtar yok. Telefonu açıp ekrandan sesi kapatmak zorundasınız.

Hoparlör telefonun arkasında bulunuyor. Telefonunuzu cebinizde veya kılıf içinde taşıyorsanız, kumaş hoparlörün üzerini örttüğü için hoparlör sesini iyi iletemiyor. Hele benim gibi biraz duyma probleminiz de varsa bir çok aramayı duymamanız büyük olasılık.

Yakınlık Sensörü

iPhone’daki gibi bir yakınlık sensörü bulunuyor. Telefonu kulağınıza yakınlaştırdığınızda telefonunuz bunu algılıyor ve navigasyonları kilitliyor. Telefonu kulağınızdan uzaklaştırdığınızda ise ekran yeniden komutlarınız için hazır hale geliyor.

Pil

1400mAh’lik pil ile 1GHz CPU çok iyi performans sergilemeli, fena gittiği de söylenemez. Telefonu elinden düşürmeyenler gün içinde telefonlarını şarj etmek zorunda kalacaklarıdır ama normal telefon kullanımı, internet, eposta ve multimedia kullanımıyla pil bir gün idare etmekte. iPhone 3G S’den çok farklı değil. Pil göstergesi düzgün çalışmıyor. %50 piliniz olduğunu sandığınız sırada birden %25’e düşüş yaşayabiliyorsunuz.

İşletim sistemi – Android

Android yaklaşık 18 aydır pazarda ve bu zaman içerisinde çok gelişti, kullanıcı arayüzü artık bazı işlemleri daha kısa bir şekilde yapmaya olanak tanıyor. Telefon konuşmasının ortasındayken ekrandaki düğmeleri kullanarak yeni bir aramaya geçebiliyor, arama tuşlarını görüntüleyebiliyor, Bluetooth headset’inizi kapatıp açabiliyor, telefonun hoparlörünü kontrol edebiliyorsunuz. 1.6’da bunlar için önce menü düğmesine basılması gerekiyordu.

Konuştuğunuz kişinin resmi ekranın ortasında görüntüleniyor, bu kişiyi beklemeye alıp yeni bir konuşmaya başladığınızda ilk konuştuğunuz kişinin resmi ikincinin arkasında duruyor. Bunlar küçük ama hoş detaylar. Zamanla gerçekten iyi bir işletim sistemi olacağına inanıyorum.

Multitask

Android telefonların iPhone’a karşı oynadığı koz multitask yapabiliyor olmaları. Nexus One ise en güçlü Android olmasıyla bu konuda kendi kardeşlerinden de üstün. Aynı anda birden çok işlem yapmak elbette telefonu yavaşlatır ama ben şu bir haftalık kullanımım sırasında bir rahatsızlık yaşamadım. Neredeyse yüklediğim her uygulamayı açık bıraktım ve performansta bir düşüş olmadı. Ancak bir arkadaşım burada maksimum 8 programın aktif çalıştığını diğerlerinin beklemeye alındığını söyledi. Bilemiyorum.

Pil ömrünüzü önemsiyorsanız ve tepki süreleri sizin için önemliyse, arka planda nelerin çalıştığına dikkat etmelisiniz. Android hangi programların açık olduğunu söylüyor ancak TaskControl gibi bir yazılımla arkaplanda çalışan uygulamaları daha iyi yönetebilirsiniz.

Adres defteri

Contacts uygulamasına durum mesajlarının bağlanmış olması çok hoşuma gitti. Arkadaşınızın resmine tıkladığınızda, uygulama kolayca arama, eposta, mesaj veya adresinin haritadaki yeri arasından seçim yapmanıza olanak sunuyor.

Sanal klavye

Nexus One’ın sanal klavyesi iPhone’unkinden çok az küçük görünüyor ama herhangi bir kullanma zorluğu yaşatmıyor, hatta iPhone gibi siz yazarken önerdiği kelimeyi direk yazmayıp sizin isteğinizle yazıya eklemesi özelliğinin beni çok cezbettiğini söylemeliyim.

Google Voice keyboard

Android 2.1’de tüm metin alanları sesi yazıya çevirme yöntemiyle doldurulabiliyor. Türkçe’yi anladığını söylemeyi çok isterdim. Mikrofon ikonuna bastığınızda telefon dinleme moduna geçiyor, konuştuğunuz internet üzerinden yazıya çevriliyor. Sesinize, telaffuzunuza ve etraf gürültüsüne bağlı olarak her söylediğinizi anlıyor.

Fotoğraf galerisi

Fotoğraf galerisini tarihe göre gruplayabiliyor veya genel listeye bakabiliyorsunuz. Küçük resimlerde göze gerçekten hoş gelen üç boyutlu efekt kullanılmış, hiç de yavaş değil.

Click here to view the embedded video.

Video

Internet bağlantınızda bir sorun yoksa gayet rahat internet video izleyebiliyorsunuz. MPEG-4 videoları oynatabiliyorsunuz ancak gelişmiş bir video oynatıcı programının olmaması büyük ayıp olmuş.

Oyun

Hızlı işlemci avantajıyla Nexus One gayet iyi bir oyun cihazı olabilecek gibi duruyor. Android Market çok güçlü değil (aşağıda değineceğim), geliştiricilere pek yüklenmek de istemiyorum çünkü Android daha kendi içinde stabilliği tuturabilmiş değil, bir çok farklı telefona içerik geliştirmek de pek kolay iş değil. OpenGL ES 2.0 desteği daha yeni gelmiş durumda belki bu günden sonra daha iyi oyunlar görmemiz mümkün olacaktır.

Aşağıdaki video’da seçmece 50 oyunu izleyebilirsiniz. Robo Defense ile çok oyalandım. ExZeus‘un grafikleri çok etkileyici, HomeRun Battle 3D‘de hoş oyun. Bu oyun hem iPhone hem de Android için yapıldığından karşılaştırma fırsatı buldum, Android sürümü beklediğimin aksine zaman zaman takılmalar yaşıyor.

Click here to view the embedded video.

Web Tarayıcı

iPhone’un Safari’sine bu kadar bağlandıktan sonra bir başka mobil tarayıcıdan hoşlanacağım hiç aklıma gelmezdi. Evet 3GS’den hızlı. AMOLED ekran sahibi olması da ciddi bir okuma kolaylığı sağlıyor. Android browser WebKit rendering engine kullanıyor.

Click here to view the embedded video.

Adobe Flash

Adobe Flash 10.1 henüz Android tarafından desteklenmediğinden Nexus One ile Flash Video seyredemiyor, Flash oyunları oynayamıyoruz. Ben iPhone’da flashsızlığa çok alıştım, bu yüzden pek önemsemiyorum. Vimeo’nun HTML 5 videoları da pek güzel çalışıyor.

Live wallpaper

Bu kadar güçlü işlemciye sahip olunca biraz abartı yapmanın pek zararı olmaz diye düşünmüş olmalılar ancak pil ömrüne önem veren biri olarak bu özelliği açık tutacağımı hiç sanmıyorum. Öte yandan telefonunuzun farklı bir hava kazanmasını istiyorsanız bu hareketli artalan görsellerini kullanırsınız.

Eposta

Eposta deneyimi gayet başarılı. Belki de tek eksiği eposta araması yapmıyor olması. Google gibi bir arama devi nasıl böyle bir şeyi atlar anlayamadım.

Yahoo, Hotmail, MobileMe veya başka herhangi bir eposta sağlayıcıya sorunsuz bağlanabiliyor. Hesap yaratmak oldukça kolay ve birden çok hesabı aynı inbox içine alabilmek güzel bir özellik olmuş.

Outlook takvimi senkronize edilemiyor. Exchange hesabı USB üzerinden senkron olmuyor. Yalnızca kablosuz bağlantıyla bu işlemi yapabiliyorsunuz. Active Sync desteği olmayan bir telefonun geniş kitlelere yayılması oldukça zor, Microsoft Exchange’in ne kadar yaygın kullanıldığı düşünülürse Google’ın bir an önce Active Sync lisansını alması lazım derim. HTC Hero’da böyle bir sorun yok.

Motorola Droid’de de yaşanan Exchange hesabı ayarlarının ansızın kaybolması sorunu Nexus One’da da yaşanıyormuş, bunun da acil düzeltilmesi lazım.

Dock

Dock edinmedik ancak telefonu masanızda şık bir şekilde tutmak istiyorsanız 45 dolara bu şık dock’u edinebilirsiniz. Olabildiğince basit tasarlanmış. Oturtulması gereken bir kızak veya priz yok, telefonun altındaki üç altın rengi nokta şarj olmasını sağlıyor. Telefon dock’a yerleştirildiğinde ekranda saat görünüyor. Ancak telefonu dock’un üzerinde sabitleyen bir şey olmadığından şarjınızın yanlışlıkla kesilmesi çok olası. Dock, telefonu bilgisayar ile senkron etmeye yaramadığı için oldukça anlamsız bir ürün oluyor gözümde.

Araba şarj cihazı ile bağlantı sağlandığında ise otomatik olarak Google Navigation uygulaması açılıyor.

App Store

Daha önce iTunes AppStore’u kullanmadıysanız bir sorun yok, Market yeterli gelebilir. Market’te merkezi bir kontrol olmaması hem iyi hem de kötü bir durum. Kontrol, uygulamaların belli bir kalitede olmasını ve hatasızlığını garantilerken, kontrolsüzlük geliştiriciye büyük serbestlik tanıyor. Bu rahatlığa rağmen toplam uygulama sayısı ciddi şekilde az ve her aradığınızı bulamıyorsunuz.

Bir başka sorun daha var; diyelim ki aradığınız uygulamayı buldunuz ama uygulamayı kuracak yeriniz var mı acaba? Nexus One’a 32 gigabyte’a kadar kart takabiliyorsunuz ama indirilen uygulamalar için yalnızca 190 megabyte yeriniz var.

Yardımcı yazılım

Nexus One’ın iTunes benzeri bir yardımcı programı yok. Bir programa bağlı olmak bazılarına kullanışsızlık olarak geliyor olabilir ama telefonu rahat yönetmenin anahtahtarı böylesi bir programdır.

Google’ın buradaki açığı bir nebze doubleTwist ile kapatılıyor, telefona müzik, fotoğraf ve video yüklemek kolaylaşıyor. Fakat doubleTwist ile Android app store’u bilgisayarımızın rahatlığında kullanılamıyor, uygulamaları illa telefon üzerinden yönetmek durumundasınız.

Güvenlik – Mahremiyet

Telefonun en zayıf olduğu nokta mahremiyet özellikleri. Telefonu silip; fabrika ayarlarına dönmek için bir düğme koymuşlar ancak SD kart’a dokunmuyor bile. Ayrıca silme işlemi o kadar kısa bir zamanda yapılıyor ki, gerçekten o koca hafızadaki verilerin üzerine yazdığından emin olamadım. iPhone’un bana alıştırdığı “Telefonum Nerede” ve “Uzaktan Silme” özelliklerinin olmaması büyük kayıp.

Nasıl satın alırım?

Nexus One almanın tek yolu Google’ın Internet sitesi. Satın alma işlemini yapmak için önce bir ABD VPN’ine bağlandım, ürünün henüz Türkiye’ye satışı olmadığı için normal yolla girmeye çalıştığınızda bu bölgeye satış yapmadıklarını söylüyorlar.

Google, Nexus One’ı isterseniz operatör bağımsız (529 USD) isterseniz de iki yıllık T-Mobile sözleşmesiyle (179 USD) almanıza olanak sağlamış. Yakında Verizon ile de satışa başlayacaklarmış.

Google Checkout ile ödeme yapıyorsunuz ancak gönderimi elbette Türkiye’ye yaptıramayacaksınız, ben bu sorunu halletmek için myUSAbox hizmetinden faydalandım. Google ABD teslimatı için kargo ücreti almadı, elbette yıllık myUSAbox aboneliği ve gönderim ücreti de unutulmamalı. Kargoya, sanırım üzerinde yazan telefon ibaresinden dolayı hesapta olmayan 75 USD gümrük ücreti de ödendi.

Son söz

Android telefonlar halen smartphone pazarında büyük pay sahibi olamadılar. Comscore’un aralık 2009 istatistiklerine göre pazar BlackBerry (%41.6), Apple (%25.3) ve Microsoft (%18) tarafından elde tutuluyor. Comscore’un rakamları ABD pazarındaki durumu ortaya koyarken, Gartner, dünya geneli için dağılımın %47 Symbian, %19.9 RIM, %14.4 iPhone OS ve %3.9 Android şeklinde olduğunu söylüyor. BlackBerry ve Apple kendi işletim sistemleriyle pazardalar, Android’i ise isteyen her üretici cihazına kurup satabiliyor. Bu gün için pazar payı az olsa bile 2015′e kadar pazarın çoğu iPhone OS ve Android arasında bölüşülecektir.

Nexus One’a dönecek olursak, pazardaki en iyi Android telefon olduğu kesin. Hızı, ekran kalitesi ve yazılımıyla çok iyi bir smartphone olarak karşımızda duruyor. Daha iyileri gelecektir elbette.

Nexus One sizin için uygun bir telefon mu? Bu gerçekten zor bir soru. Eğer ilk smartphone’unuz olacaksa telefon yeteneklerine, kolay Gmail ve Google hizmetleri entegrasyonuna, harika ekranına vurulmamanız imkansız. BlackBerry veya iPhone kullanıcısıysanız alışkanlıklarınız ağır basabilir.

Nexus One bugün alınabilecek en hızlı smartphone ama ben yine de iPhone’umu rafa kaldırabileceğimi sanmıyorum.

H³ açıkhava aktivitelerinde bulunan kullanıcıları kesinlikle memnun edecek, öte yandan böyle bir ürünü almayacak cep telefonu kullanıcısı pek az olacaktır diye düşünüyorum.

H³ 3 Watt elektrik üretiyor, micro USB ve Standt USB portlarından çıkış veriyor.

Live Science

ANT+ bisikletçilerin tur performanslarını kablosuz cihazlar ile ölçümleme ve analiz etmelerine yarayan bir kablosuz standart.

Yani bir kablosuz bisiklet bilgisayarına sahipseniz, Pedal Brain mevcut sensörlerinizle iletişim kurabiliyor. Hem GPS hem de ANT+ desteği mevcut.

Pedal Brain tüm performans verilerinizi kayda alırken gerçek zamanlı performansınızı da iPhone ekranından gösteriyor, toplanmış olan verileri Internet’e gönderip detaylı analiz alabiliyorsunuz.

Mart ayında piyasaya çıkacak olan Pedal Brain iPhone uygulaması ve aksesuarlarının 130 ila 190 dolar arasında bir fiyatı olacak. Buna ek olarak aylık abonelik ücretiyle tüm verilerinizi Internette saklayabiliyorsunuz. Aidatın ne kadar olacağı henüz belli değil. Koç modu için koçunuzun belirleyeceği ücretin üzerine 4 dolar da servis için ekleniyor. Aksesuarlar Apple’ın onayından geçmiş durumda.

İyi görünmekle beraber iPhone’un su geçirmez olmadıını, çok fazla pil tülettiğini ve bu hizmetin aidata bağlandığını hatırlatmak isterim. Her şeyi telefonunzda yapmaya alıştıysanız veya daha fazla cihaz taşımak istemiyorsanız Pedal Brain. Hayır ben bisikletime özel bir cihaz istiyorum diyorsanız da Garmin Edge 705 alıyorsunuz.

Daha önce bu ürünün ilk halini kullanmıştım, şirkete test amaçlı almıştık. Bugün ise üşenmeden İzmir’e giden bir arkadaşımın aldığı SlingBox Solo’nun performansını gördüm. Televizyonunu cebinde taşımak isteyenlerin kesinlikle kaçırmaması gereken bir ürün.

Ürün İzmir Best Buy’da 400 TL’ye satılıyor, iPhone, BlackBerry, Windows Mobile, Palm OS, ve Symbian’lı smartphone’larda çalışan mobil uygulaması ayrıca 30 USD olarak ücretlendirilmiş, iPhone harici diğer sistemler için 30 günlük deneme sürümü yükleyebiliyorsunuz.

Click here to view the embedded video.

Sling Box kolayca DVR, dijital set-top box, uydu alıcısı, DVD player gibi evinizdeki eğlence cihazlarına bağlanıyor ve aldığı yayını direkt olarak bilgisayarınıza, laptopunuza ve cep telefonunza gönderebiliyor. Yani SlingBox, TV girişlerini alıp ethernet üzerinden çıkış veriyor, Wi-Fi’den de bu işi yapmak mümkün elbet.

Rötar yapan uçağınızı beklerken evdeki digiturk kutusunun kanalını LigTV’ye çevirip kaçırdığınız maçı kolaylıkla seyredebilirsiniz, bu arada sizin yokluğunuzda rahat rahat dizisini seyretmek isteyen eşiniz kanalı Yaprak Dökümü’ne çevirirse ne yaparsınız bilemiyorum .

Bu ürünün Türkiye pazarına girmesi en çok Turkcell Mobil TV için kötü oldu sanırsam. Yalnızca LigTV paketi 20 TL, limit aşımı dakika başına  0,13 TL (20 saatlik kota var) olan Mobil TV evinde SlingBox’ı olanlar için biraz anlamsız. Tam burada SlingBox mobil uygulamasının iPhone için olanında 3G üzerinden bağlanamadığınızı, TV’nizi illaki Wi-Fi ile seyretmek zorunda olduğunuzu da belirteyim, bu zorunluluk diğer mobil cihazlar için geçerli değil.

Şu feed‘de göreceğiniz üzere Log‘un ocak sayısında detaylı bir inceleme okuyabilirsiniz.

Çok seyahat edenlere ve Tv bağımlılarının mutlaka alması gereken bir ürün olduğunu söyleyeyim.

Click here to view the embedded video.

Şimdi ise Popular Science’ın yayıncısı Bonnier’in araştırma geliştirme departmanı  ve İngiliz tasarım firması BERG, Mag+ adlı dijital dergi prototipini yapmışlar.

Click here to view the embedded video.

Elektronik dergi aslında pek yeni bir şey değil, bir çok yayıncı Zinio, Ceros, ve Türkiye’de eMecmua gibi teknoloji sağlayıcılar üzerinden yayımlanıyor. Öyleyse bu demolar neden an itibariyle erişebildiğimiz şeylerden bu kadar farklı görünüyorlar? Mevcut e-dergi platformlarının sorunu, basılı yayından biraz fazlası olan dijital simülasyonlar olmalarıdır.

Elbette mevcut e-dergilerin yetersizliklerinin üretimlerinin zor olması gibi başka sebepleri de vardır. Tek yönlü bir ortam olan baskı için yapılmış mizanpajı, metin, imaj ve videonun karışımı interaktif ortama taşımak aslında pek kolay değildir.

Basılı iş için olan tasarım kuralların yerine yenileri uygulanmak zorundadır. Dergi tasarımı yıllardır gelişmektedir, bir dergiyi elinize aldığınız anda ne yapacağınızı bilirsiniz – cazip görselli bir kapak ve en ilginç içerikleri tanıtan kapak yazıları, içeriklerin listesi, editöryal içeriğe karıştırılmış reklamlar, ardışık olarak devam eden çok sayfalı içerikler vb.

Condé Nast ve Time Inc’in videolarında gösterilen e-dergiler dergi içeriğini tamamen farklı bir yöntem ile sunmakta. Çoğu okuyucu okumadan önce e-dergiyi nasıl kullanacağını öğrenmek istemeyecektir.

İşte tam burada yukarıda bahsettiğim Bonnier ve BERG’in hazırladığı Mag+ konsepti sorunları çözüyor. Sports Illustrated ve Bonnier/BERG videoları arasında bir çok fark var, biri üzerinde düşünülmüş tasarımsal yaklaşım sergilerken diğeri pek düşünülmeden acemice yapılmış.

Söyle de ifade edebiliriz; Mag+ örneği deneyimi geliştirmeye odaklanmışken Time geliri korumaya odaklanmış. Elbette para kazanmadan hiç bir iş yürümez diyerek Time’ın konseptinin daha doğru olduğunu söyleyebilirsiniz ama para kazanmaya ulaşan en iyi yol kullanıcı ve kullanıcı deneyimi üzerinde çok iyi düşünmekten geçer.

LALA satın almasından sonra Apple’ın VoIP sağlayıcı iCall ile masaya oturduğuna söylentilerini duyuyoruz.

iCall’ın CEO’su Arlo Gilbert bu söylentiyi ne onaylıyor ne de yalanlıyor.

Bu tür hareketleri daha önce de Apple’dan gördük; yeni Mac OS’u yapmak için NeXt‘i, iTunes, iPod Coverflow’u  yapmak için SoundJam‘ı almışlardı.

Bu günlerde gördüğümüz satın almalar yeni jenerasyon iPhone’lara hazırlık diye tahmin ediyorum. LALA daha yeni müzik dosyalarınızı cloud temelli bir sistemde barındırabileceğiniz ve ucuza müzik stream edebileceğiniz bir uygulama çıktı. Aynı şekilde iCall’ın iPhone uygulaması 100.000′in üzerinde iPhone’a yüklü.

Biraz VoIP, biraz cloud storage hop işte yeni iPhone. Elbette zaten VoIP arama yapabiliyoruz diyeceksiniz ama ses kalitesinin pek iyi olmadığını da kabul edersiniz.

Ayrıca bu, Google Voice‘in neden onay alamadığını ve AT&T Wireless’ın CEO’sunun sinirlerinin neden bozulduğunu da açıklıyor.

Click here to view the embedded video.

Internode’un yöneticisi Simon Hackett, Cisco Avustralya’nın CTO’su Kevin Bloch Medya analisti Peter Cox ve Hükümet 2.0 çalışma grubu üyesi Nicholas Gruen2in keyifli ve bilgilendirici sohbeti.

A guide to the future of the internet

AR, bu kadar çok bilinir hale gelmesini smartphone’lar ve taşınabilir oyun konsolları ile erişimize ulaşmış olmasına borçlu. Fakat teknoloji henüz yeteri kadar gelişmiş durumda değil, tam bir teknolojik gelişme için günlük hayatımızın bir parçası olan uygulamalara ihtiyacımız var.

Son yıllarda mobil oyun geliştiriciler AR ile denemeler yapıyorlardı: Telefonun ekranından alınan gerçek zamanlı görüntüler ile oynanan oyunları bundan bir kaç yıl önce görmüştük. Cep telefonumun kamerasını ayağıma doğru yönelttiğimde ekranda beliren futbol topuna vurarak kaleye penaltı attığım uygulama beni çok heyecanlandırmıştı.

AR smartphone’larda hızla yükselişe geçerken, gerçek zamanlı görüntüler, imaj-temelli linkleme ve GPS destekli kampanyalar ile AR-temelli mobil pazarlama büyük bir gelecek vadediyor.

• Smartphone’lar dünya genelinde kurumsal kullanıcılara has bir cihaz olmaktan çıkıp genel kullanıma girmiş durumdadır. Gartner’a göre içinde bulunduğumuz çeyrekte 41 milyon gibi bir rakama ulaşılmış.
• Günümüzün smartphone’larının işlemci gücü muazzam durumdadır ve gelişmiş modern telefonların çoğunun, geniş renkli ekran, kamera, GPS destekli konum belirleme gibi AR dostu özellikleri vardır.
• Başka tüketici elektroniği ürünlerden farklı olarak smartphone’lar Internete bağlanabilirler ve çift yönlü iletişim destekleri vardır.

Bu özelliklerinden dolayı smartphone’lar AR için ana mecra olmaktadır.

Geçen ay Apple’ın App Store’unda Paris metro yolcularının (iTunes bağlantısı) kendilerine en yakın istasyonu bulmalarına yarayan bir AR uygulaması sunulmaya başladı. Android OS cephesindeyse Hollandalı SPRXmobile, ATM yerleri, restorant bilgileri, iş imkanlarını kullanıcının ekranına getiren Layar için aylar öncesinden beri alkışları topluyor (Layar demosu için buraya tıklayabilirsiniz). iPhone 3G S uygulaması olan TwittARound ise telefonun kamerasını, pusulasını ve GPS’ini kullanarak çevrenizde nerelerden tweet edildiğini gösteriyor.

Loopt, BrightKite, FireEagle ve Pelago‘nun whrrl’ı gibi lokasyon bazlı arkadaş-bulma uygulamalarının çekiciliği mobil kullanıcıların cihazlarında nerede olduklarını bilme isteklerini arttırırken, AR bunu bir adım daha öteye taşıyarak arkadaşların diğer arkadaşları için yerleri bilgi ve imajlar ile “etiket”lemesine olanak tanıyor. Bundan çok daha muhteşem olan (bu gün için çok gerçekçi olmasa da) yüz tanıma teknolojisinin de bu sisteme dahil olup kullanıcıların diğerlerinin resimlerini çekip Facebook profillerini, bloglarını görmeleri.

Fırsatlar

Smartphone uygulamalarının haricinde bir çok AR temelli ürün pazara girmek üzere;  Sony, görünmez yaratıkların bir birleriyle gerçek dünya ortamında etkileşime girdikleri bir oyun olan Invizimals‘ın yeni bir sürümünü çıkarmayı planlıyor. Spor kart şirketi Topps, web kamerasıyla oyuncuların bilgisayar ekranında 3-D imajlarının oluşacağı interaktif kartları sunuyor. Donanım üreticisi Vuzix, kullanıcıların gerçek dünya ile etkileşime girdiği ve bir yandan da 3-D içerikleri gördüğü bir gözlük sunuyor.

Üretime geçmesi çok zor olsa da oldukça ilginç olan ise augmented reality’nin sağlık sektöründe kullanımı. Munih Üniversitesindeki araştırmacılar hastanın vücudunun X-ray görüntüsünü okuma konusunu araştırıyorlar, su bilimciler ve yer bilimciler arazi karakteristiklerinin interaktif analizinde AR kullanabilirler. BMW, AR’ın araba tamircilerine teşhis ve tamir işlerinde nasıl yardımcı olabileceğinin hesabını yapıyor. Mimarlar AR’ı inşaat projelerinin planlarında görsel olarak binaları alana yerleştirmek manasında kullanabilirler.

AR’ın toplu Pazar kullanımına gelince kısa vadede smartphone’ların burada liderliği elinde tutacağı kesin.

AR’ı gerçekten kullanışlı yapmak

Yanlış GPS pozisyonu tespiti gibi yaşanan donanım problemleri uygulamaların hatalı bilgiler vermesine yol açıyor, 1 kilometre mesafede bulunan bir yer 4 kilometre uzakta görünebiliyor. Bu gibi hatalar pek önemsiz gibi gelse de AR temelli uygulamaların en can alıcı yerleridir.

Yelp, Urbanspoon gibi lokasyon bilgilerini kullanıcılarından alan topluluk odaklı uygulamalarda hatalı girişlerden dolayı oluşan hatalı yer bilgileri olabiliyor.

İçerik ile ilgili ciddi sayılabilecek problemler mevcut, uygulamalar tüm dünya genelini kapsayabilmiş durumda değiller, hatta ABD’ye hizmet veren bir uygulama bile bir eyalet için bilgileri barındırırken diğeri için barındırmamış olabiliyor. Tam burada bu yazılımların geliştiricilerinin farklı ülkelerde kendilerine iş ortakları bulup oraların pazarlarına da yayılmaları gerekiyor. Wikitude bu manada en başarılı olan uygulama, ben şahsen istanbul’a ait bir çok yeri etiketledim.

Peki ne olacak?

Tahmin edeceğiniz üzere mobil sektörün bir kısmı AR destekli mobil pazarlamanın geleceğini; gerçek zamanlı görüntülerin göz önüne gelmesi,imaj temelli linkleme ve GPS destekli kampanyalar ile  çok parlak görüyor. Elbette henüz AR temelli pazarlamadan büyük başarılar beklemek için çok erken. Layar, Wikitude ve başka bir çok uygulama muhteşem teknolojiler geliştirmiş olsa da henüz mobil kullanıcıların büyük çoğunluğunun faydalanabileceği bir AR uygulamasına kavuşmuş değiliz, bu gibi uygulamalara yapılan yatırımların karlı olabilmesi için büyük ölçekte kullanıcıya erişebilmesi önemli bir şarttır. AR destekli uygulamalar büyük kitlelere ulaşmadığı sürece, kayda değer reklam kazançları olamayacaktır, bu yaygınlığın oluşması ise öyle pek yakınmış gibi görünmüyor.

Bununla beraber AR’ın zaman içinde çok yaygınlaşacağını düşünüyorum, hatta insanların sanal yada gerçek dünya arasındaki farkları düşünmeyecekleri anlar bile olacağı duruma geleceğimize inanıyorum. AR’ın ana kullanımının başka cihazlar değil smartphone’lar olacağına hem telefonlar ve ağ bağlantılı tüketici elektroniği cihazları gibi büyük kitlelere ulaşan hem de sağlık ve kurumsal gibi niş uygulamalarda yolunu bulacağına inanıyorum.

Önümüzdeki bir iki yıl içerisinde oyun ve sosyal ağ konularında yoğun bir hareketlilik göreceğimiz kesindir fakat çıkacak uygulamaların hepsinin performansı ve arayüzleri pek ideal olmayacaktır, bu arada kullanıcılar AR’dan soğumazlar diye umuyorum.

Kimler  ayakta kalacak?

Yukarıda da adları geçtiği gibi AR uygulamalarını geliştiren bir çok startup mevcut, elbette bunların hepsinin birden pazarda etkin olması beklenemez, bu manada önde gelen AR startupları hakkında önem sırasına göre biraz yazayım istedim;

Metaio

Metaio, AR teknolojisinin en önde geleni. İlk başta firmalara servis ve teknoloji satarak başladılar ama artık Universal’in “9″ filmi için yaptıkları online demo gibi online uygulamalar, Lego için yaptıkları mağaza içi uygulaması gibi perakendecilik uygulamaları,  eşyalarınızı nasıl yerleştireceğinize karar vermenize yardımcı olan iLiving ve Virtual Santa gibi mobil uygulamalar ile pazarlarını son kullanıcıya doğru genişletiyorlar.

Teknolojileri bazen ekstra plugin veya yazılıma ihtiyaç duyabiliyor ama ürün ve servisleri bir çok sektör için oldukça kullanışlı. Böylece diğer AR’cılarının pek azının yapabildiği gibi lisanslamadan ve servislerden para kazanabiliyorlar. Bununla beraber mobil pazarda pek az bir kitleye erişebilmiş durumdalar.

Total Immersion

Total Immersion‘da Metaio gibi AR’ın en güçlülerinden. Lunapark, tüketici ürünleri, dijital pazarlama, etkinlik/sergi, müze, ve perakende dikey pazarlarında bir çok ürünleri mevcut. Dijital pazarlama portföylerindeki Magical Mirror’un demosuna mutkala bir göz atın (PDF). Metaio’nun mobil pazara hızlı geçişiyle beraber, Total Immersion da mobil pazardaki yoklukluğunu fark edip bu yöne yönelmeli.

Zugara

Özerk bir startup olan Zugara aslında bir pazarlama şirketi. Ancak ajans ve diğer iş ortaklarına satmak amacıyla ürettikleri bir çok uygulamaları var. Evden çıkmadan kıyafetleri denemeye yarayan web kameralı online alış veriş konseptleri muhteşem. Sistemin çalışabilmesi için işaretliyicileri yazıcıdan bastırmanız gerekiyor olması çok yaygın kullanılmasına engel olacaktır ama yine de çok kullanışlı ve ilginç bir konsept. Zugana bu konsepti online perakendecilere lisanslamanın peşinde.

Layar

Bu yazıda da bahsettiğimiz Hollandalı startup layar bu günlerde en çok konuşulan AR’cı. GPS üzerine “layar”lar eklemek üzere bir çok ortaklık yapmışdurumlar. Örneğin kiralık/satılık emlak’ları, turizim rehberini ve telefonumuzun kamerasından gönderdiğimiz Brightkite güncellemelerini, Flickr fotoğraflarını “layar” olarak bulabiliyoruz. haklarında bu kadar çok konuşulmasında ki başarıyı teknolojilerine değil yaptıkları ortaklıklara borçlular. Benzer uygulamaları yapan Mobilizy, Acrosshair ve Tonchidot gibi başka startup’lar da var fakat layar ortaklıklarıyla liderliği elinde tutuyor. İş modelleri esas olarak reklam üzerine kurulu, eğer dominant “AR browser” halini alırlarsa platformlarında geliştirilen uygulamalardan kira da almaya başlayabilirler. Diğer tüm mobil AR uygulamaları gibi donanım ve GPS sınırlamaları mevcut.

Mobilizy

Avusturyalı startup Mobilizy, Wikitude World Browser ürünü ile bilinir. Wikitude da Layar gibi hakkında çok konuşulan bir uygulama. İçerik yapısı Layar’dan farklılık göstermiyor, yine GPS ve içeriğin karması. İş modelleri de reklam üzerine kurulu fakat ilerde augmented navigasyonlarını bir GPS sağlayıcya lisanslayabilirler.

Tonchidot

Japon startup’ı olan Tonchidot, sosyal etiketleme uygulaması SeakiCamera‘nın geliştiricisi. Onlar da GPS’in doğruluğuna bağımlılar. Büyük bir binayı etiketlemek kolayken küçük bir objeyi etiketlemek pek kolay olmayabiliyor. Elbette teknoloji yerinde saymayacak bu sorunları zamanla aşacağız.

Acrossair, int13, ve Ogmento da ilginç uygulamalar geliştirmiş durumdalar. Fakat teknolojileri göreceli olarak daha basit ve portföyleri pek dolu değil.

Earthmine kendini AR yapıcı olarak konumlandırığndan ve büyük şehirlerin 3D  geospatial verilerini topladığı için AR firmaları ile aynı kefeye koymak pek doğru olmayacaktır.

Okumalık öneriler

Teknik bir şeyler önermeyeceğim ama eğer bilim kurgu seviyorsanız ve bu yazıdaki teknolojilerden etkilendiyseniz mutlaka Neal Stephenson’un Snow Crash ve The Diamond Age‘ini, Roger Zelazny’ın Donnerjack‘ini, Charles Stross’un Halting State‘ini, Larry Niven’ın Dream Park‘ını, William Gibson ve Bruce Sterling‘in tüm eserlerini okumalısınız.

İsrail menşiyeli Primus Design & Animation‘ın alt şirketi dolayısıyla video üretim şirketi Tatya Media Group‘un bir parçası olan GooMe’nin  M Cube, M Stream, M play adında üç ürünü bulunuyor.  Milli gururumuz olarak gördüğim AirTies ile ortaklıkları da bulunuyor.

M Cube operatörlerin STB’larına kurulan ve içerik sunumunuve izleme deneyimini  zenginleştiren bir ürün. Aynı zamanda video servisleriyle içeriğin tüm platformlara dağıtılmasını da sağlayarak daha çok kazanç elde edilmesine de yardımcı oluyor.  GooMe, M Cube ile operatörlerin Verizon FiOS deneyimini müşterilerine yaşatmalarını hedefliyor.

M Cube’ün kendi içerik anlaşmaları yok ama canlı dijital karasal televizyon kanalları, VOD, web içeriği, widget’lar (Twitter, hava durumu, borsa, vb.), oyunlar ve kişisel içerik yönetimi gibi olanaklar sunuyor. İçerik tavsiyesi, kişiselleştirilmiş içerik ve hedefli reklamlara da hazır bir ürün.

GooMe M Cube’ün herhangi bir set-top box ile kullanılabileceğini söylüyor aynı zamanda AirTies ile yaptığı ortaklığın ürünü olan M Cube entegre edilmiş çözümleri de var.

GooMe henüz kendine müşteri edinmiş değil, şirket yönetimi yıl sonuyla birlikte yürümeye başlayacaklarını düşünüyor.

Yukarıdaki videoda Anup Murarka Flash’ın cep telefonundan büyük ekran HDTV’ye kadar her yerde kullanılabildiğini gösteriyor ve televizyonun geleceğinin tadına varmamızı sağlıyor.

Developer sitesi.

James Wearer’ın JavaFX blogu.

javafx blog

Sun zaten Java teknolojisinin masa üstü bilgisayarların % 90′ından, laptop’ların % 85′inden ve mobil cihazların %85′inden fazlasında çalıştığına inanıyor ve zaman içerisinde Flash ve Silverlight’ı ciddeen zorlayacaklarını düşünüyor.

Yayına çıkışın videolar, örnek uygulamaları, ve daha bir çok şeyi  javafx.com‘dan görebilirsiniz.

FAQ’dan bir alıntı: 1.11 JavaFX Linux ve Solaris’de çalışacak mı? JavaFX 1.0, Windows ve Mac OS X platformlarında desteklenmektedir. Linux ve Solaris desteği ileri sürümlerde sağlanacaktır.

Alan Zeichick Yeni bir tane daha rich Internet platformuna ihtiyacımız var mı? diye sormuş.. güzel soru. Hepsinde bir şeyler yapmak için zaman, para, kaynak ve iş gücü harcıyoruz.

JavaFX hakkında konuşulanları buradan okuyabilirsiniz.

Haberde ayrıca, Apple’ın yeni ürünü hakkında müşterilerini yanlış bilgilendirdiğine karar veren ASA’nın, 3G iPhone’ın televizyon reklamlarına yasak getirdiği kaydedildi.

Kaynak CNN Türk:

http://kolayurl.com/18n